18 Eylül 2026 Cuma
Diyanet İşleri Başkanlığının 18.09.2026 Tarihli Cuma Hutbesi:AHÎLİK AHLAKI
AHÎLİK AHLAKI
Muhterem
Müslümanlar!
Resûl-i Ekrem (s.a.s)’in doğumunu, “Peygamberimiz
ve Güzel Ahlak” temasıyla kutladığımız şu günlerde; onun gibi etrafına güven
veren, elinden ve dilinden emin olunan bir insan olmamızın gerekliliğini toplumumuzla
paylaşmaya gayret gösteriyoruz. Peygamber Efendimiz (s.a.s) ile özdeşleşen güvenilir
ve emin olma erdemini yansıtmamız gereken alanlardan biri de ticaretimizdir.
Aziz Müminler!
Öncelikle şu hususu ifade edelim ki;
hayatımızın her alanına yön veren ilahi ve nebevi ilkeler, ticaretimizde de bizlere
rehberlik etmektedir. Dini, insani ve vicdani olan bu ilkeler; helal kazancın
peşinden gitmek, dürüst ve güvenilir olmak, haksız rekabetten kaçınmak,
adaleti, doğruluk ve dürüstlüğü ticarette hâkim kılmak, sözleşmelere riayet
etmek gibi değerlerdir.
Kıymetli Müslümanlar!
Alicenap milletimiz; dinimizden,
medeniyet ve örfümüzden aldığı ilhamla, Ahîlik gibi bir teşkilatı ihdas
etmiştir. Bu teşkilat ile ticaret, zanaat ve ustalığı; ahlak, kanaat ve hayırlı
insan yetiştirme anlayışıyla bir araya getirmiş, esnaf ve müşteri arasında kardeşlik
köprüsü kurmuştur. Hatta kurduğu bu kardeşlik köprüsü öyle bir hal almıştır ki;
nice insanın İslam’la şereflenmesine ve nice beldenin kılıçsız fethedilmesine zemin
hazırlamıştır. Şanlı ecdadımız; “Halka hizmet, Hakk’a
hizmettir!” şuuruyla hareket etmiş, nesillerini; “Eline, beline, diline sahip
ol!” düsturuyla yetiştirmiştir.
Değerli
Kardeşlerim!
Üzülerek ifade edelim ki, kimi insanımız, maddiyatı her şeyin önüne geçirebiliyor; aldatmayı kurnazlık, kandırmayı başarı olarak görebiliyor.
Peygamberimiz (s.a.s)’in,
“Bizi aldatan bizden değildir!”[1]
ikazı apaçık ortada dururken, dünyalık kazanç uğruna malının kusurunu gizlemeyi
ustalık, gerçeği çarpıtmayı ise pazarlama tekniği sayabiliyor.
Ey Esnaf Kardeşim!
Ey Tüccar Kardeşim!
Ey Zanaatkâr Kardeşim!
İşte tam bu noktada bizlerden beklenen; Yüce Rabbimizin,
“Ölçüde ve tartıda hile yapanların vay haline! Onlar, insanlardan bir şey ölçüp aldıkları zaman tam ölçerler. Fakat, kendileri onlara bir şey ölçüp, yahut tartıp verdikleri zaman eksik ölçüp tartarlar”[2] uyarısını dikkate almaktır.
Bizlerden beklenen; günlük meşgalelere dalmadan Allah’a karşı kulluk
görevlerimizi yerine getirmek, kul ve kamu hakkına riayet etmektir. Bizlerden
beklenen, dinimizce haram görülen şeylerin ticaretini yapmaktan; rüşvet, faiz,
karaborsacılık ve stokçuluk gibi gayr-ı meşru yollardan uzak durmaktır.
Aziz Müslümanlar!
Kaynağını vahy-i ilahiden ve
Efendimiz (s.a.s)’in sünnet-i seniyyesinden alan Ahîlik ilkelerini ticaretimize
yansıttığımız ölçüde, toplumumuzda güveni, huzur, barış ve adaleti daha da güçlü
hale getireceğimizi hatırlatıyor; hutbemizi, Allah Resûlü (s.a.s)’in şu
duasıyla bitiriyoruz:
“Satarken, satın alırken, alacağını talep ederken hoşgörülü davranıp kolaylık gösteren kimseye Allah rahmetiyle muamele eylesin.”[3]
14 Eylül 2026 Pazartesi
Diyanet İşleri Başkanlığının 11.09.2026 Tarihli Cuma Hutbesi:EĞİTİM ve ÖĞRETM
EĞİTİM VE ÖĞRETİM
Muhterem Müslümanlar!
İnsanın; Rabbiyle, kendisiyle, toplumla ve çevresiyle olumlu ilişkiler kurmasında, ölçülü ve dengeli bir hayat yaşamasında en önemli etken, eğitim ve öğretimdir.
İlim öğrenmenin ve doğru bilgi elde etmenin Allah katındaki kıymetini,
“De ki: Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?”[1] ayet-i kerimesi en güzel şekilde ifade etmektedir.
Aziz Müminler!
Yaratana kulluk etmeyi ve yaratılana merhamet göstermeyi kendisine düstur edinen, milli ve manevi değerlerine bağlı iyi bir insan yetiştirme anlayışı, eğitimin temeli olmalıdır. Zira eğitimden maksat; imanla beslenen, ilimle güçlenen, merhametiyle tüm insanlığı kucaklayan; milletimiz, ümmet-i Muhammed ve bütün insanlık için umut olan bir nesil yetiştirebilmektir. Eğitimden maksat; vahyin rehberliğinde hikmeti ve Peygamber Efendimiz (s.a.s)’in örnekliğinde güzel ahlakı temsil eden bir toplum inşa edebilmektir. Eğitimden maksat, ülkemizin; bilimde, teknolojide, sanatta, hâsılı hayatın her alanında söz sahibi olmasına katkı sunabilmektir.
Kıymetli Anne ve Babalar!
Değerli Öğretmenler!
Her şeyin büyük bir hızla değiştiği bir dönemden geçiyoruz. Bu süreçte gençlerin ilgi, algı ve beklentilerinin de hızlı bir şekilde değiştiğini görüyoruz. Bu bakımdan, iyi bir eğitim için, öncelikle evlatlarımızı iyi tanımak zorundayız. Onların; zamanın ruhunu yakalamalarına, çağı anlamalarına ve geleceğin icaplarına uygun donanıma sahip olmalarına destek olmalıyız.
Bununla beraber,
“Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun”[2] emr-i ilahisi gereğince, çocuklarımızı ve gençlerimizi; sapkın ideolojilerden, batıl akımlardan ve her türlü bağımlılıktan korumalıyız.
Aziz Müslümanlar!
Bugün bize düşen; inancımızı, örf ve adetlerimizi, tarih ve kültürümüzü en doğru şekilde evlatlarımıza tanıtmaktır. Onların dünyevi başarıları için çaba gösterdiğimiz kadar, hatta daha da fazla, ahiret azığı elde etmelerine rehberlik etmektir. Unutmayalım ki, ebedi bir âlemin varlığına inananlar için asıl başarı, rızâ-yı ilahiye ulaşmaktır.
Bu vesileyle, önümüzdeki Pazartesi başlayacak olan yeni eğitim ve öğretim yılının; evlatlarımıza, öğretmenlerimize, velilerimize ve milletimize hayırlı olmasını Yüce Rabbimizden niyaz ediyoruz.
Hutbemizi, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in şu müjdesi ile bitiriyoruz:
“Kim ilim için yola çıkarsa, Allah ona cennete giden yolu kolaylaştırır...”[3]
8 Eylül 2026 Salı
5 Eylül 2026 Cumartesi
Diyanet İşleri Başkanlığının 03.09.2026 Tarihli Cuma Hutbesi:PEYGAMBERİMİZ VE GÜZEL AHLAK
PEYGAMBERİMİZ VE GÜZEL AHLAK
Ey Fahr-i Kâinat Efendimiz!
Veladetinin sene-i devriyesinde,
“Ne mutlu beni görmeden iman edenlere”[1]
diyerek müjdelediğin kardeşlerin olmanın huzur ve mutluluğunu yaşıyoruz.
Bizleri ümmetin olmakla şereflendiren Yüce Rabbimize sonsuz hamd ve sena
ediyoruz. Salât ü selâm, tahiyyât ü ikrâm, her türlü ihtirâm sana, âline ve
ashabına olsun.
Aziz Müminler!
Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), Cenâb-ı Hakk’ın
“Sen elbette yüce bir ahlak üzeresin”[2] övgüsüne mazhar olan, ilahî mesajın nasıl hayat bulacağını gösteren bir kılavuzdur. Ve onun ahlakı, yaşadığı çağda kalan ya da uzaktan hayranlık duyulan bir örneklikten ibaret değildir. Efendimiz (s.a.s)’in rahmet mesajlarında bütün insanlık için hikmetler vardır.
Nitekim Peygamberimiz (s.a.s) buyurdular ki: “Allah sizin suretlerinize ve mallarınıza bakmaz, ancak kalplerinize ve amellerinize bakar.”[3]
Yine buyurdular ki: “Doğruluktan ayrılmayın. Çünkü doğruluk iyiliğe, iyilik de cennete götürür… Yalandan sakının! Çünkü yalan insanı kötülüğe, kötülük de cehenneme götürür…”[4]
Ve yine buyurdular ki: “Her dinin kendine özgü bir ahlakı vardır; İslam
ahlakının özü hayâdır.”[5]
Kıymetli Müslümanlar!
Allah Resûlü (s.a.s), iki cihan saadetinin yolunu
“Kıyamet gününde müminin terazisinde güzel ahlaktan daha ağır bir şey olmayacaktır”[6] hadis-i şerifleriyle göstermiştir. İman ile ahlakın birbirinden ayrı düşünülemeyeceğini,
“İman etmedikçe cennete giremezsiniz. Birbirinizi sevmedikçe de gerçek manada iman etmiş olmazsınız”[7] sözleriyle vurgulamıştır.
Toplumsal huzur ve barışı sağlamanın yöntemini ise, “Birbirinizden
nefret etmeyin, birbirinize haset etmeyin, birbirinize sırt çevirmeyin. Ey
Allah’ın kulları, kardeş olun”[8]
uyarısıyla bizlere öğretmiştir.
Değerli Müminler!
Ailede, eğitimde, iş ve ticarette, hâsılı hayatın her alanında insanlığı iyiliğe ulaştıracak tüm hasletleri Resûl-i Ekrem (s.a.s) haber vermektedir.
“İçinizden Allah’ın lütfuna ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar,
Allah’ı çokça zikredenler için hiç şüphe yok ki, Resûlullah’ta güzel bir
örneklik vardır”[9] ayet-i kerimesi, bu hakikati bizlere hatırlatmaktadır. O, işçiye hak ettiği ücreti teri kurumadan ödememizi emretmekte,[10]
komşumuz açken tok olarak uyumaktan bizleri nehyetmektedir.[11]
“Bir yetimin başını okşadın mı? Bir muhtacı doyurdun mu? Bir hastayı ziyaret
ettin mi?” gibi sorularla da ahlaki sorumluluklarımızı bizlere hatırlatmaktadır.
Aziz Müslümanlar!
Bugün; maddeyi önceleyip manayı öteleyen, görünür olmayı yegâne hedef hâline
getiren, fâni olanı bâkiye, yalanı hakikate tercih eden anlayış, hepimizi
derinden etkilemektedir. Böylesi bir ortamda artık kendimizle yüzleşmeliyiz.
Peygamberimiz (s.a.s)’in güler yüzü, nazik tabiatı, ince
ve hassas ruhu ile temsil ettiği nebevî ahlakını hayatımıza yansıtmalıyız.
Unutmayalım ki; insan onuruna layık bir hayat yaşamanın
yolu, Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in cihanşümul ahlakını tanımaktan ve ona
sımsıkı sarılmaktan geçmektedir.
Yüce Rabbimizden niyazımız, Resûl-i
Ekrem (s.a.s)’in şu duasıdır:
“Allah’ım! Beni güzel ahlaka eriştir. Senden başka güzel ahlaka eriştirecek
yoktur. Kötü ahlakı benden uzaklaştır. Senden başka kötü ahlakı benden
uzaklaştıracak yoktur.”[12]
[1] İbn Hanbel, III, 155.
[2]
Kalem, 68/4.
[3]
Müslim, Birr, 34.
[4]
Müslim, Birr, 105.
[5] İbn Mâce, Zühd, 17.
[6] Tirmizî,
Birr, 62.
[7] Müslim,
Îmân, 93.
[8]
Buhârî, Edeb, 62.
[9]
Ahzâb, 33/21.
[10] İbn
Mâce, Rühûn, 4.
[11] İbn
Ebû Şeybe, Musannef, Îmân ve rü’yâ, 6.
[12]
Müslim, Müsâfirîn, 201.
Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü
2 Eylül 2026 Çarşamba
28 Ağustos 2026 Cuma
Diyanet İşleri Başkanlığının 28.08.2026 Tarihli Cuma Hutbesi:VATAN SEVGİSİ
VATAN
SEVGİSİ
Muhterem Müslümanlar!
Millet olarak, Malazgirt Zaferi’nin 955, Büyük Taarruz’un 104’üncü
yıl dönümünü idrak ediyoruz. Malazgirt’ten Büyük
Taarruz’a uzanan şanlı tarihimiz, yüce milletimizin vatanına, istiklal ve
istikbaline olan bağlılığının en büyük nişanelerindendir. Aziz vatanımız; Malazgirt Destanıyla
bizlere yurt olmuş, İstanbul’un fethiyle Anadolu’daki hâkimiyetimiz perçinlenmiş,
Büyük Taarruz’la da düşmanlara geçit verilmeyeceği tüm dünyaya ilan edilmiştir.
Kıymetli Kardeşlerim!
Bir
insan için, en kıymetli varlıklardan biri de üzerinde özgürce yaşadığı vatan
toprağıdır. Vatanı korumak öyle kutsaldır ki onun uğruna canını verenler,
şehadetle ödüllendirilmiştir. Çünkü vatanımız varsa devletimiz vardır,
kimliğimiz vardır, onurumuz vardır. Vatanımız varsa yuvamız vardır, işimiz
vardır, aşımız vardır. Vatanımız varsa huzurumuz vardır, güvenliğimiz vardır, geleceğimiz
vardır.
Değerli Müslümanlar!
Vatan sevgisi medeniyetimizde imandan bir parça olarak
görülmüştür. Vatan sevgisinden maksat ise;
istiklalimizin
sembolü bayrağımıza, kardeşliğimizin nişanesi ezanlarımıza, bizi millet kılan mukaddes
değerlerimize sahip çıkmaktır. Vatanı sevmek; yeri geldiğinde “Ellerinizle, dillerinizle
ve mallarınızla cihad edin”[1]
nebevi emrine gönülden bağlanmaktır. Vatanı sevmek, işimizi en doğru ve en güzel
şekilde yapmak; dürüstlüğün ve adaletin hâkim olduğu bir toplum inşa etmektir.
Kıymetli Müminler!
Tarih boyunca gittiği her yere huzur ve
barışı götürmüş bir milletin evlatları olarak, bizler biliyoruz ki; düşmanlarımız,
vatanımıza göz dikmekten geri durmamışlardır. Zaman değişse, zulüm farklı
kisvelere bürünse, fitne başka adlarla anılsa da, hak ile batılın mücadelesi son bulmamıştır. Ancak bizler inanıyoruz ki, “Gevşeklik
göstermeyin, üzülmeyin; eğer inanmışsanız şüphesiz en üstün olan sizsiniz”[2]
buyruğuna sarılırsak; vatanımıza, milletimize ve dirliğimize yönelik
oyunlara karşı uyanık olursak, Allah tuzak kuranların tuzaklarını başlarına
geçirecek,[3]
Hak galip gelecek, batıl yok olacaktır.[4]
Aziz Müslümanlar!
Yüce Rabbimizden niyazımız; milletimizin
birlik ve beraberliğini daim, devletimizi kaim, ülkemizi ilelebet huzur ve
esenlik yurdu kılmasıdır. Cenabı-ı Hak, bu toprakları bize vatan kılan aziz
şehitlerimize ve ahirete göç eden kahraman gazilerimize rahmet eylesin.
Hutbemizi, Âl-i İmrân suresinde yer alan bir
ayet-i kerimenin mealiyle bitiriyoruz: “Ey iman edenler! Sabredin; düşman
karşısında sebat gösterin; cihad için hazırlıklı ve uyanık olun ve Allah’tan korkun
ki başarıya erişebilesiniz.”[5]
26 Ağustos 2026 Çarşamba
21 Ağustos 2026 Cuma
Diyanet İşleri Başkanlığının 21.08.2026 Tarihli Cuma Hutbesi:MEVLİD_İ NEBİ
MEVLİD-İ NEBİ
Muhterem
Müslümanlar!
Ümmeti olmakla şeref duyduğumuz Sevgili Peygamberimiz (s.a.s), şirkin insanlığı karanlığa mahkûm ettiği cehalet çağını, tevhid akidesiyle aydınlatmıştır. O, zulmün ve kötülüğün insanlığı esir aldığı bir zamanda; mazlum ve mağdurların, güçsüz ve zayıfların umudu olmuştur.
Hz. Hatice Annemiz, Efendimiz (s.a.s)’in bu hasletini şöyle ifade etmiştir:
“Allah’a yemin
ederim ki Cenâb-ı Hak hiçbir vakit seni utandırmaz. Çünkü sen akrabayı
gözetirsin; muhtaç olanların bakımını üstlenirsin; aç ve açıkta olanı koruyup,
kollarsın; misafire ikram edersin ve musibete maruz kalanlara yardım edersin.”[1]
Aziz Müminler!
İnsanlığın muhtaç olduğu güzel ahlakın tüm unsurları, Allah’ın Kitabı ve Peygamberimiz (s.a.s)’in sünnet-i seniyyesinde mevcuttur.
Dolayısıyla kim, ailesinde huzur istiyorsa;
“Sizin en hayırlınız, ailesine karşı en iyi olanınızdır”[2] nebevi tavsiyesine sarılsın.
Kim, helal kazanç arıyorsa;
“Allah kişinin, işini sağlam yapmasından hoşlanır”[3] prensibini hayatında ilke edinsin. Kim, akrabasıyla bağlarını korumanın, komşularıyla iyi geçinmenin, sosyal hayatta kardeşliği ikame etmenin gayretinde ise;
“Müslüman, dilinden ve elinden insanların selâmette olduğu kişidir”[4] öğüdüne dikkat etsin. Ve kim de imanın tadını almayı arzuluyorsa;
“Müminlerin iman bakımından en mükemmeli,
ahlâk bakımından en güzel olanıdır”[5]
hadis-i şerifini kendisine rehber kılsın.
Kıymetli Müslümanlar!
Bugün, iletişim imkânları çoğalmakta; bilgi,
saniyeler içerisinde dünyanın dört bir yanına ulaşabilmektedir. Ne var ki bütün
bu gelişmelere rağmen insanlık, huzura ve sükûnete her zamankinden daha fazla muhtaçtır.
Dünyanın diğer ucundakilerle iletişim kurabilen nice insanımız; aynı evi
paylaştığı eşine, çocuklarına, anne ve babasına yabancı olabilmektedir. Sanal
dünyanın kalabalığında kaybolan nice insanımız da; yanı başındaki komşusunun
derdini, akrabasının hâlini, mahallesindeki ihtiyaç sahibinin sesini
duyamamaktadır. Şu hususu unutmayalım ki; çağımızda yaşadığımız bu sorunların çözümü, hutbemizde bir kısmını ifade etmeye
çalıştığımız nebevî ahlaktadır.
Değerli Müminler!
Önümüzdeki
Pazartesi günü Mevlid Kandilidir. Sevgili Peygamberimiz (s.a.s)’in doğumunun
hicri bin beş yüzüncü yılı olması münasebetiyle Mevlid-i Nebi Haftasını “Peygamberimiz
ve Güzel Ahlak” temasıyla idrak edeceğiz. Hafta boyunca gerçekleştireceğimiz
programlarla Peygamber Efendimiz (s.a.s)’i anmaya, anlamaya ve getirdiği
mesajları insanlıkla buluşturmaya gayret göstereceğiz.
Bizleri, Allah
Resûlü (s.a.s)’e ümmet kılan Yüce Rabbimize hamd ve sena; peygamberimiz,
rehberimiz ve örneğimiz Hz. Muhammed Mustafa’ya, âline ve ashabına salat ve
selam olsun. Mevlid Kandilimiz şimdiden mübarek olsun.
Aziz
Kardeşlerim!
Hutbemizi Ahzâb suresinde
yer alan şu ayet-i kerimelerin mealiyle bitiriyoruz:
“Ey
Peygamber! Biz seni bir şahit, bir müjdeleyici, bir uyarıcı; Allah’ın izniyle
kendi yoluna çağıran bir davetçi ve aydınlatıcı bir kandil olarak gönderdik.”[6]